Supermarkt-promo’s: amper 1 op de 10 zet in op plantaardige alternatieven

Denktank Questionmark heeft de milieu- en klimaatinspanningen van de vijf grootste supermarkten in België onder de loep genomen. In de ranglijst voeren Lidl en Delhaize de lijst aan, gevolgd door Colruyt, Carrefour en als laatste Aldi. 

Uit het onderzoek blijkt dat supermarkten nog te vaak kansen laten liggen om hun klimaatdoelstellingen te behalen. Zo bevat nog altijd 94% van de kant-en-klare maaltijden dierlijke ingrediënten. En tegenover elke plantaardige promotie staan nog altijd negen aanbiedingen voor vlees of zuivel. 

Large en extra large

Wat ook opvalt is dat vleeswaren vaak worden aangeboden in ‘large’ tot ‘extra large’ porties. Dat zet mensen aan tot overconsumptie, stelt het rapport. 

Ook in 2022 stelde de vorige Superlijst België al dat consumenten actief gestimuleerd worden tot eetgewoontes met veel vlees en zuivel.

Nochtans is geweten dat meer plantaardig eten een belangrijke stap is om de opwarming van het klimaat tegen te gaan. Dierlijke producten zijn immers verantwoordelijk voor de helft van de broeikasgasuitstoot binnen ons voedselsysteem. 

Daarom lanceerde de Vlaamse overheid onder meer de halfhalf-campagne, om mensen de helft van de week te laten kiezen voor een plantaardige maaltijd. ‘Als machtige spelers in ons voedselsysteem kunnen supermarkten daar een belangrijke rol spelen’, klinkt het bij de auteurs van de Superlijst. ‘Zij kunnen hun klanten via hun assortiment, promoties, winkelomgeving en (prijs)beleid de beste keuzes aanbieden en tegelijk met hun inkoopbeleid boeren sturen in verduurzaming van de landbouw.’

Slimme plek in het winkelrek

Er zijn ook hoopgevende evoluties, stelt het rapport. Zo probeert Lidl de verkoop van plantaardige maaltijden te stimuleren door gelijke prijzen te bieden voor dierlijke producten en de plantaardige alternatieven, en die plantaardige producten ook slim te plaatsen in het vleesschap. Lidl, Colruyt en Delhaize zetten daarnaast in hun beleid actief in op hybride: deels dierlijke en deels plantaardige producten.

Ook Colruyt deed een belangrijke bijkomende inspanning: binnen de eiwitrijke promoties is nu bijna 25% plantaardig, tegenover 75% vlees of zuivel. In 2022 was nog amper 5% van de aanbiedingen plantaardig. Bij de andere ketens vlot de vooruitgang nauwelijks en zijn 9 op de 10 promoties nog altijd dierlijk. 

In 2020 ondertekenden alle supermarkten de Vlaamse Green Deal Eiwitshift op ons bord, met als doel de consumptie van plantaardige eiwitten tegen 2030 naar 60% te brengen. Die doelstelling komt nu in het gedrang.

‘De overheid moet voor eenvormige regels zorgen zodat alle supermarkten dezelfde richting uitgaan: minder vlees promoten en meer plantaardige en hybride producten verkopen. Zo worden koplopers niet afgestraft en krijgen producenten en landbouwers de zekerheid om mee om te schakelen’, zegt Jelle Goossens van Rikolto, de organisatie voor duurzame voedselsystemen die ook meewerkte aan de Superlijst.