“‘‘Dr. Djalali is al 10 jaar pasmunt in Irans cynische gijzelingspolitiek’’

Wat deed u tien jaar geleden, in april 2016? De wereld was in de ban van de Panamapapers over grootschalige belastingontduiking, in de VS waren de voorverkiezingen aan de gang die zouden leiden tot de eerste ambtstermijn van Donald Trump en België was in diepe rouw na de vreselijke aanslagen in Zaventem en in metrostation Maalbeek.

Dokter Ahmadreza Djalali was in april 2016 op werkbezoek in zijn thuisland Iran. Op het programma stonden een aantal workshops over rampengeneeskunde, zijn academische specialiteit. Dr. Djalali leefde al even met zijn gezin in Zweden van waaruit hij deel uitmaakte van een internationale gemeenschap van dokters die werken rond de medische respons op rampen. Dat bracht hem ook als gastprofessor naar de Vrije Universiteit Brussel (VUB).

Tot die dag in april 2016 dus, toen hij werd gearresteerd in Iran en wekenlang van de radar verdween. Wat volgde was een aaneenschakeling van schendingen van zijn rechten, mishandeling en onmenselijkheid. Hij werd beschuldigd van spionage en ter dood veroordeeld in een oneerlijk proces, zonder enig geloofwaardig bewijs. Hij werd onder foltering gedwongen tot bekentenissen.

Tien jaar dus. Tien jaar zit dr. Djalali vast in de dodencel in Iran. Hij had er geen dag mogen zitten. In die tien jaar is hij ingezet als pasmunt in Irans cynische gijzelingspolitiek, is hij op de Iraanse staats-TV meer dan eens onmenselijk opgevoerd als propagandamiddel en is hij verschillende keren slachtoffer geworden van gedwongen verdwijning, bedreigd met executie en medische zorg ontzegd.

De impact op hem en op zijn naasten is in geen woorden te vatten. Dr. Djalali zelf is in bijzonder slechte fysieke en mentale gezondheid. Zijn gezin is al tien jaar verschrikkelijk uiteengerukt. Zijn dochter maakte het middelbaar af en is zelf afgestudeerd als arts. In de sporen van haar gemiste vader. Zijn zoon is opgegroeid van kleuter tot tiener. Hij kan zich zijn vader nauwelijks herinneren. En Vida, zijn vrouw, strijdt al tien jaar onvermoeibaar om haar gezin overeind te houden en haar man vrij te krijgen zodat ze terug samen kunnen zijn.

Vandaag, tien jaar later, staat de regio in brand met enorme gevolgen voor de inwoners van Iran, ook voor gevangenen. De repressie tegen de Iraanse bevolking bereikt sinds januari dit jaar nieuwe dieptepunten. Iraanse veiligheidstroepen doodden vele duizenden demonstranten in ongeziene bloedbaden. De executies worden opgevoerd en ingezet als repressiemiddel. De vele duizenden mensen die onterecht vastzitten in de gevangenissen kunnen geen kant uit, worden verder mishandeld, krijgen onvoldoende levensmiddelen en zo goed als alle communicatiekanalen zijn doorgeknipt.

In de recente escalatie van gewapend geweld met aanvallen van de VS en Israël op Iran, en tegenaanvallen van Iran over heel de regio, schuiven alle betrokken partijen nog maar eens het internationaal recht en de mensenrechten ongegeneerd aan de kant. Het zijn onschuldige burgers die daarvoor de hoogste prijs betalen. Laat ons te midden de cijfers en grote analyses dus de mensen niet vergeten. Mensen zoals Ahmadreza Djalali.

In april 2016 viel ook de beslissing dat ik directeur zou worden van Amnesty International Vlaanderen. In die rol heb ik de afgelopen tien jaar talloze acties mogen meemaken, en samen kunnen werken met activisten, academici en politici, allemaal met het doel om dr. Djalali terug thuis te krijgen. Het is voor ons allen zeer pijnlijk dat hij nog niet vrij is. Ook al weten we dat iemand vrij krijgen soms lang kan duren, dat gerechtigheid tijd vraagt, we weten ook dat er hoop is zolang we actie ondernemen. Actie om een punt te zetten achter tien jaar onterechte gevangenschap.