“‘‘Tussen Mumbai en Marseille ligt Israël’’

Het is niet dat premier Modi de genocide uit de weg gaat tijdens zijn tweedaagse bezoek. Alleen zal het op de tweede dag van zijn bezoek over de Shoah gaan, niet over Gaza. En tijdens zijn toespraak tot de Knesset – nu al historisch genoemd door India – zal het zeker over terrorisme gaan en over de noodzaak om elkaar te steunen in de onverbiddelijke reactie daarop, waarmee Israëls oorlog tegen de burgerbevolking van Gaza én India’s repressie in Kasjmir schoongewassen worden.

India is al langer dikke vrienden met Israël en die band wordt hoe langer hoe lucratiever. Voor beide meerderheidsdemocratieën.

Niet voor niets het MIDDEN-Oosten

Soms volstaat een simpel cijfer om duidelijk te maken hoe snel en diepgaand de wereld verandert. De Indiase krant The Hindu schrijft op 16 februari bijvoorbeeld dat er elke week 1200 passagiersvluchten plaatsvinden tussen de Verenigde Arabische Emiraten en India.

Iedereen die wel eens langs de luchthavens van Dubai of Abu Dhabi geweest is, weet natuurlijk dat dit grote en drukke verkeersknooppunten zijn, maar 1200 vluchten tussen de Emiraten en India alleen, dat is toch indrukwekkend – niet omdat het per se goed nieuws is, wel omdat we die groei niet zien zolang we de wereld trans-Atlantisch blijven bekijken.

De 5 miljoen Indiërs die in de Emiraten wonen en werken, de grootste Indiase diasporagemeenschap ter wereld, zijn zeker mee verantwoordelijk voor dat drukke vliegverkeer. En ook voor hen geldt: dat is niet per se goed nieuws, want wellicht willen ze liever thuis een deftig loon verdienen door hard te werken, en bovendien blijkt hun rechtspositie in de Arabische landen allesbehalve benijdenswaardig.

Dat herinneren we ons van de discussies over het WK voetbal in Qatar, en statistieken van het Indiase ministerie van Buitenlandse Zaken tonen bovendien dat Saoedi-Arabië en de VAE (en nu ook de VS) bovenaan de lijst staan van landen die het meest Indiërs deporteren.

Toch boomt de samenwerking tussen India en de VAE. De doelstelling uit 2022 om de wederzijdse handel tegen 2030 te doen groeien tot 100 miljard dollar, werd al in 2025 gehaald – en “slechts” 65 miljard betreft olie. Nu mikt men op 200 miljard dollar tegen 2030. Die cijfers kennen we niet, zelfs al is handel drijven met India tegenwoordig “hot”.

Een maand geleden stonden de media even vol met nieuws over de Mother of All Deals, het grote vrijhandelsakkoord tussen India en de EU. Maar om goederen van Mumbai naar Marseille te brengen, moeten de containers door het Midden-Oosten. Geen zorg, daar zijn grootse plannen voor.

Tussen Mumbai en Marseille

Op de G20-top in Delhi, in september 2023, werd met veel fanfare de handelscorridor tussen India, het Midden-Oosten en Europa voorgesteld (IMEC, India – Middle East – Europe – Economic Corridor). Een maand later vielen Hamasmilitanten Israël echter aan, waarna Israël niet minder dan een genocidale oorlog tegen Gaza begon. Daardoor kwam het normaliseringsproces tussen Israël en Saoedi-Arabië stil te liggen en leek het ambitieuze handelsproject waaraan de VAE, Saoedi-Arabië, Jordanië én Israël moesten samenwerken quasi onmogelijk te realiseren.

Onder het puin wordt echter druk gewerkt. Vorig jaar organiseerde India een bijeenkomst van alle betrokken sherpa’s – de betrokken hoge ambtenaren uit de verschillende landen. Daarna heeft de EU het initiatief genomen voor een bijeenkomst in Brussel.

Er zijn nu verschillende terreinen afgebakend waarrond de betrokken landen willen samenwerken. De onderhandelingsteams daarvoor zijn samengesteld, voorzitters en co-voorzitters aangeduid, prioriteiten vastgesteld ... De fundamenten zijn dus gelegd. Nu wordt er gewerkt aan de voorbereiding van de eerste ministeriële IMEC-conferentie.

Ook de EU zit aan tafel met Israël

Dat klinkt als bouwen aan de toekomst, maar kunnen de EU en India – die allebei opkomen voor een wereld met respect voor internationaal recht en mensenrechten – wel doen alsof het business as usual is? Alsof Israël geen genocide gepleegd heeft, de regio destabiliseert en het internationaal recht met de voeten treedt?

Toen ik die vraag onlangs stelde aan Saurabh Kumar, India’s ambassadeur in Brussel, antwoordde de diplomaat diplomatisch – en in lijn met de goede relaties die zijn land met Israël onderhoudt: ‘Wij beschouwen Israël als een bevriende natie.’

Op mijn vraag of dat door dik en dun is, ongeacht wat Israël doet, reageert Kumar: ‘Onze positie is duidelijk: de gebeurtenissen van 7 oktober waren een terroristische aanval, en ons standpunt daarover werd duidelijk gecommuniceerd.’ Maar was India even duidelijk over wat er na 7 oktober gebeurde?, hield ik even vol. ‘Wij zijn duidelijk wat de toestand in het Midden-Oosten betreft’, was de afsluitende reactie.

Dat is duidelijk. En voor de EU geldt blijkbaar hetzelfde. Misschien moeten de twee democratische reuzen daar toch eens een echt politiek debat over organiseren. Met de bevolkingen, in plaats van met de investeerders in India, de VAE en de EU.