Spelen op gehoor

Een met pleisters geblinddoekte voetbalster staat aan de zijkant van een voetbalveld

Mark Viales

04 september 2026 • 14 min leestijd

Op en naast het veld trotseren de blinde vrouwelijke voetballers van Mexico obstakels die maar weinig toeschouwers ooit te zien krijgen. ‘Wanneer mensen deze vrouwen internationaal zien spelen, zien ze niet langer eerst hun beperking. Ze zien voetbalsters.’

Pau Hernández (31) sprint op het geluid van een rinkelende bal af. Haar voetbalschoenen scheren over de kunstgrasmat terwijl twee verdedigsters van beide kanten op haar afstormen. Ze dringen haar naar de omheining van het vijf-tegen-vijfveld. Schouders botsen terwijl ze om balbezit vechten. Even lijkt Pau klemgezet. Dan verplaatst ze haar gewicht, tikt ze de bal met een reeks snelle bewegingen tussen haar voeten door en wurmt ze zich door de kleinst mogelijke opening.

Het is dertig graden in het sportcomplex Utopía Mixiuhca in Mexico-Stad. Zweet loopt over Paus voorhoofd en onder de zwarte blinddoek die strak over haar gezicht is gebonden. Ze trekt zich er niets van aan. Ergens achter het doel tikt een metalen stok drie keer tegen de paal.

‘¡Tira!’ (Schieten!), roept iemand. Een andere verdedigster roept: ‘¡Voy!’ (Ik kom!), de verplichte waarschuwing, voor je een duel aangaat. Pau verandert onmiddellijk van richting en ontwijkt de tackle puur op instinct. Ze haalt uit met haar rechtervoet. De bal knalt hoog in de kruising. Het staat 1-0 voor Chilangas FC, met nog maar vijf minuten op de klok. Haar ploegmaats barsten uit in gejuich. Het geluid weergalmt over de tribunes. Pau glimlacht breed wanneer haar teamgenoten haar omhelzen.

Enkele minuten later weerklinkt het eindsignaal door de feestvreugde. Chilangas FC heeft zijn openingswedstrijd op de Mexican Blind Football Open gewonnen, een van de grootste toernooien voor blind voetbal in het land.

Een voor een doen de speelsters hun verduisterende oogmaskers af. Pau blijft voorovergebogen staan, met haar handen op haar knieën, terwijl ze op adem komt. Na veertig minuten sprinten, luisteren en onafgebroken concentreren is ze doorweekt van het zweet. Ze veegt haar voorhoofd af en loopt naar de tribune, waar de zesjarige Noel haar opwacht met een brede, opgewonden glimlach. Hij rent op haar af, slaat zijn armen om haar middel en begint meteen enthousiast de beslissende goal na te vertellen, stap voor stap.

‘Voetbal heeft me veranderd’, vertelt Pau. ‘Het heeft me sterker gemaakt. Ik voel me meer voldaan. Ik ben gelukkiger.’ Het is voor het eerst in jaren, zegt ze, dat ze het gevoel heeft deel uit te maken van iets dat groter is dan zijzelf.

geblinddoelte voetbalsters tijdens een wedstrijd

Paulina luistert naar de bal vooraleer ze de aanval inzet.

Op zoek naar het veld

Pau zit naast Noel op de betonnen trappen. Ze trekt de laatste stukjes tape rond haar ogen los. Om hen heen maken scheidsrechters zich klaar voor de volgende wedstrijd van het toernooi, terwijl een ander team begint aan de warming-up. De middag dendert door, zonder onderbreking.

Haar wedstrijd mag dan voorbij zijn, voor Pau begint de langste tocht nu pas. Ze haalt de stukken van haar witte geleidestok uit haar rugzak en klikt ze in elkaar. Met de stok zoekt ze de rand van het trottoir terwijl ze met Noel het sportcomplex verlaat. Onderweg naar de bushalte ratelt Noel onafgebroken door. Hij beleeft elk moment van de wedstrijd helemaal opnieuw. Pau glimlacht en luistert.

De eerste bus die aan komt rijden, zit al afgeladen vol. Noel wurmt zich als eerste naar binnen, Pau volgt. Met één hand houdt ze de stang vast, met de andere zoekt ze naar die van haar zoon. Er is geen zitplaats meer vrij. Wanneer de bus optrekt, zet ze zich stevig schrap tegen de plotse beweging. Noel drukt zich dicht tegen haar aan.

Van vooraan in de bus vraagt ze de chauffeur: ‘Kan je laten weten wanneer we bij Huipulco zijn, asjeblieft?’ Een uur later mindert de bus vaart. Een oudere vrouw die vlakbij zit, buigt naar haar toe. ‘We zijn er bijna.’ Pau draait zich om en glimlacht. ‘Heel erg bedankt.’ Ze trekt Noel dicht tegen zich aan en roept: ‘¡Baja!’ (Uitstappen!) De chauffeur opent de deuren en voorzichtig stappen ze het voetpad op.

‘Ik wil blijven groeien als speelster. Ik steek veel tijd en energie in mijn trainingen, mijn tactiek en de band die we als team hebben.’

Paulina Hernandéz, spits bij Chilangas FC

In Huipulco steken ze over naar de premetro, samen met studenten, werknemers en gezinnen die zuidwaarts reizen. Veertig minuten later komen ze aan in de zuidelijke wijk Xochimilco, waar de stad langzaam haar greep begint te verliezen. De appartementsgebouwen worden schaarser. Winkelcentra maken plaats voor moestuinen en kleine buurtwinkels. Van hieruit slingert een colectivo, een gedeelde taxi, zich door de heuvels naar San Pablo Ozotepec. In die landelijke gemeenschap aan de rand van de hoofdstad heeft Pau haar leven opgebouwd.

Tegen de tijd dat Pau thuiskomt, ligt de wedstrijd al lang achter haar. Op de veertig minuten op het veld volgden bijna twee uur reizen door een van de grootste steden ter wereld. Toch mist ze zelden een training of toernooi.

Een paar jaar geleden zou dat onmogelijk geweest zijn. Pau werd geboren met retinitis pigmentosa, een erfelijke oogaandoening, waardoor haar zicht geleidelijk achteruitging. Vier jaar geleden werd ze volledig blind.

Een onbestaand team

Sport bleef een deel van haar leven dankzij goalbal, een paralympische sport voor mensen met een visuele beperking. Maar voetbal bleef buiten bereik. ‘Voetbal was altijd mijn echte passie’, vertelt ze. ‘Maar er was geen vrouwenteam. Toen ik hoorde dat er een werd opgericht, wilde ik het proberen.’

De uitnodiging daarvoor kwam van Efraín Mora García, voorzitter van de Mexicaanse Federatie voor Sporten voor Blinden en Slechtzienden (Femedecidevi). Hij stelde Pau voor om blindenvoetbal eens te proberen. Ze was sceptisch. Ze had haar hele sportieve leven in het teken van goalbal gezet, van blindenvoetbal wist ze nauwelijks iets af.

Mora García bracht haar in contact met coach Wendy del Río, die net een van de eerste Mexicaanse vrouwenteams voor blindenvoetbal aan het oprichten was. Pau ging naar een training zonder veel verwachtingen, vooral uit nieuwsgierigheid. Ze is nooit meer weggegaan. ‘Op dit moment is voetbal een grote droom voor mij’, vertelt ze. ‘Ik wil blijven groeien als speelster. Ik steek veel tijd en energie in mijn trainingen, mijn tactiek en de band die we als team hebben.’

Coach Del Río had al jarenlang de missie om zo’n kans te creëren, lang voordat Pau voor het eerst het veld opstapte. Al was ze nooit van plan geweest een vrouwenvoetbalteam op te richten. In 2019 ging ze als assistent-coach aan de slag bij het mannenprogramma voor blindenvoetbal in Mexico-Stad, onder bondscoach Patricio Ramírez. Ze was de enige vrouw die geregeld bij de ploeg betrokken was. Ze hielp trainingen organiseren en maakte zich een sport eigen waarmee ze tot dan toe nauwelijks in aanraking was gekomen.

En dan was er na de training, bijna zonder uitzondering, hetzelfde gesprek. Jonge vrouwen met een visuele beperking die waren meegekomen om hun broer, vriend of partner aan te moedigen, stapten schuchter op haar af. ‘Ze vroegen me: “Is er ook een team voor ons?” En telkens moest ik nee zeggen’, herinnert Del Río zich. ‘Er was gewoon nergens een plek waar ze konden voetballen.’

Dat antwoord weerspiegelde de staat van het blindenvoetbal in Mexico. Mannenteams bestonden er al meer dan twintig jaar en brachten internationale spelers en een nationaal programma voort. Voor vrouwen was er daarentegen nauwelijks een weg naar de sport. Vrouwen die wilden voetballen, waren verspreid over het hele land en dachten vaak dat ze de enigen waren die die vraag stelden. ‘Ik begreep ook hoe het is om een vrouw te zijn in een voetbalwereld die door mannen gedomineerd wordt’, zegt Del Río. ‘Ik bedacht me: natúúrlijk hebben we een eigen plek nodig.’

In 2023 stopte Del Río ermee vrouwen te vertellen dat er geen team was. In plaats daarvan nodigde ze hen uit om samen te komen trainen. Vandaag is Chilangas FC een van de slechts zes vrouwenteams voor blindenvoetbal in een land met meer dan 130 miljoen inwoners. België heeft vandaag drie teams in het blindenvoetbal voor mannen, Sporting Charleroi, Standard Luik en Sporting Anderlecht, en een nationale ploeg, de Blind Devils. In Vlaanderen ontbreekt de sport totaal.

Een speciale bal voor blindenvoetbal ligt op het beton. Er bovenop rust de voet van een speelster

Een speciale bal die gebruikt wordt in bindenvoetbal.

Méér dan een wedstrijd

De volgende ochtend keert Chilangas terug naar Utopía Mixiuhca voor een duel met Las Topas uit Puebla, een van de meest ervaren vrouwenteams in het Mexicaanse blindenvoetbal. Het tempo van de match ligt hoger, de duels zijn moeilijker en om elke vrijgekomen bal wordt verbeten gevochten.

Halfweg de eerste helft komt Pau hard op het kunstgras terecht na een stevige botsing. Het spel wordt meteen stilgelegd. Alexandra Ramírez, een van de andere spitsen en een van de jongste speelsters van de ploeg, is als eerste bij haar. Ze hurkt naast haar ploeggenote, helpt haar overeind te zitten en neemt vervolgens haar hand om haar voorzichtig weer op de been te helpen. Pau klopt het stof van zich af, glimlacht en jogt terug naar haar positie.

Alexandra behoort tot een nieuwe generatie speelsters, die ervan uitgaat dat het vrouwenblindenvoetbal in Mexico kan uitgroeien tot méér dan een occasionele demonstratiewedstrijd of lokaal toernooi. Ze studeert aan een internaat voor mensen met een visuele beperking, dicht bij het centrum van Mexico-Stad. Meerdere keren per week doorkruist ze de hoofdstad om met Chilangas te trainen.

‘Wanneer de wedstrijd begint, is het eerste wat ik hoor de bal op de grond en het fluitsignaal van de scheidsrechter’, vertelt ze. ‘Op dat moment verdwijnen alle andere dingen. De wind, de vliegtuigen, het lawaai rond het veld: het bestaat niet meer. Het is magisch, omdat je je volledig focust op de bal, je begeleiders en je ploeggenoten. Er bestaat niets anders meer.’

Las Topas trekken uiteindelijk met één-nul aan het langste eind, maar van wrok is na het laatste fluitsignaal weinig te merken. Pau en Alexandra lopen naar hun tegenstandsters, omhelzen hen een voor een en feliciteren hen met de overwinning. De rivaliteit duurt niet langer dan de wedstrijd. Zodra de blinddoeken afgaan, begroeten veel speelsters elkaar als oude vriendinnen.

‘Het talent is er altijd geweest. Wat ontbrak, waren de kansen. Nu moeten we ervoor zorgen dat dit niet bij één generatie speelsters blijft.’

Efraín Mora García, voorzitter Mexicaanse federatie voor sporten voor blinden en slechtzienden

Vanaf de zijlijn ziet Del Río in Alexandra het bewijs van hoe ver het vrouwenblindenvoetbal gekomen is op amper enkele jaren tijd. Toen ze elkaar voor het eerst ontmoetten, hing Alexandra af van familieleden om haar naar de trainingen te brengen. Vandaag doorkruist ze in haar eentje Mexico-Stad. Meerdere keren per week neemt ze bus en metro om op elke training te raken. ‘Ik volg Ale al sinds ze jonger was’, zegt Del Río. ‘Ze heeft een vastberadenheid en veerkracht die je maar zelden ziet. Ze wilde voetballen en heeft gezocht naar elke mogelijke manier om dat voor elkaar te krijgen. Zij is een van de voorbeelden die vrouwen nodig hebben.’

Toch blijven verhalen als dat van Alexandra eerder uitzondering dan regel. In tegenstelling tot veel mannenteams krijgt Chilangas FC geen specifieke financiële steun. De ploeg deelt een openbaar sportveld met wie er ook maar toevallig als eerste arriveert. De speelsters plannen hun trainingen rond colleges aan de universiteit, werk en gezinstaken. Vaak zijn ze uren onderweg door de stad voordat ze een bal kunnen trappen. ‘Een van de grootste obstakels is het financiële plaatje’, zegt Del Río. ‘De training zelf kost niets. Hier raken wel. Het kost tijd. Het betekent soms dat je werkuren verliest.’

En zelfs wanneer praktische hindernissen overwonnen zijn, blijven de culturele drempels. Volgens Del Río beginnen veel vrouwen bij het team met het idee dat voetbal te gevaarlijk is of simpelweg ‘niets voor hen’, omdat ze jarenlang te horen kregen dat contactsporten voor mannen zijn. Daarom vindt ze het belangrijk dat Chilangas zichtbaar aanwezig is. Het team deelt een openbaar veld met andere sporters en recreanten, waardoor nieuwsgierige voorbijgangers regelmatig halt houden om te kijken naar een training of oefenwedstrijd. ‘We zien dat net als een kracht’, zegt ze. ‘Iedereen die voorbijloopt, kan ons zien. Zo zeggen we eigenlijk: “We zijn hier, we gaan nergens heen en ook wij hebben het recht om te sporten.”’

vrouwelijke voetballers staan in een cirkel en houden hun handen in het midden van de cirkel

Chilangas verliest de wedstrijd met opgeheven hoofd.

Naar Brazilië

Drie jaar geleden konden vrouwen met een visuele beperking in Mexico-Stad nergens terecht voor georganiseerd voetbal. Vandaag levert Chilangas speelsters voor het allereerste Mexicaanse nationale vrouwenteam blindenvoetbal. Voor speelsters die jarenlang dachten dat er voor hen geen toekomst was in het blindenvoetbal, voelde de oprichting van een nationale ploeg bijna onvoorstelbaar. Plots was er iets om naartoe te werken, iets dat verder ging dan de lokale toernooien.

Begin september reist Mexico naar São Paulo in Brazilië. Daar vindt de Copa América voor vrouwen in het blindenvoetbal plaats, het eerste continentale kampioenschap waaraan het land deelneemt, van 4 tot 10 september. Pau is een van de geselecteerde speelsters, samen met teamgenoten die enkele jaren geleden nog dachten dat er voor hen gewoon geen plek was op het voetbalveld.

Maar er raken wordt bijna even moeilijk als zich kwalificeren. Omdat de ploeg geen institutionele financiële steun krijgt, moet ze één miljoen peso’s (zo’n 50.000 euro) bijeenbrengen voor vliegtickets, verblijf, tenues, trainingen en maaltijden. Een crowdfunding van de stichting Fondo Semillas, Fútbol Ciego: Ellas juegan, México dice ¡voy!, is inmiddels de financiële reddingsboei van de ploeg.

Voor Mora García is het toernooi geen eindpunt, maar een begin. ‘Het talent is er altijd geweest’, zegt hij. ‘Wat ontbrak, waren de kansen. Nu moeten we ervoor zorgen dat dit niet bij één generatie speelsters blijft. We moeten een traject uitstippelen, zodat meisjes die vandaag blind zijn weten dat er een plek is waar ze thuishoren.’ Hij hoopt dat de zichtbaarheid van de nationale ploeg meer clubs in het hele land ertoe zal aanzetten vrouwenteams op te richten. Ook wil hij gezinnen ervan overtuigen dat voetbal voor dochters niet minder geschikt is dan voor zonen. ‘Wanneer mensen deze vrouwen internationaal zien spelen,’ zegt hij, ‘zien ze niet langer eerst hun beperking. Ze zien voetbalsters.’

Deze reportage werd geschreven voor MO*161, het herfstnummer van MO*magazine. Vind je dit artikel waardevol? Word dan proMO* voor slechts 4,60 euro per maand en help ons dit journalistieke project mogelijk maken, zonder betaalmuur, voor iedereen. Als proMO* ontvang je het magazine in je brievenbus én geniet je tal van andere voordelen.